نگرانی درباره نوسانات قیمت سهام

مهم­ترین عامل برتری یک سهم، میزان سودآوری آن است. از آنجا که در اغلب تصمیم ­گیری­ها برای سرمایه ­گذاری، براساس روابط میان ریسک و بازده صورت می­گیرند و یک سرمایه­گذار همواره، به دو فاکتور ریسک و بازده در تجزیه و تحلیل و مدیریت سبد سرمایه ­گذاری­های خود توجه می­ کند، هر چه میزان انحراف سودآوری سال­های گذشته و یا سودهای احتمالی دوره­ های آتی نسبت به میانگین سود یا سود مورد انتظار بیشتر باشد، ریسک سهم، بالاتر و در مقابل، ارزش آن کمتر خواهد بود(اسپارا و تیکنن، 2011).

د) بی­ثباتی نقض قوانین و مقررات در کشور

دولت در جایگاه یک ناظر و سیاست­گذار کلان نقش بسیاری در بازار سرمایه دارد و یکی از وظایف آن، ارائه برنامه­ای است که بتواند به بازار سرمایه رونق بخشد. به طور کلی تکثر مراکز قدرت و             تصمیم ­گیری، ابهام نقش و رابطه­ای این مراکز با یکدیگر، تداخل قوای سه­گانه کشور، شفاف نبودن قوانین و وجود برداشت­های متفاوت و متناقض از آنها، وجود قوانین نامناسب و دست و پاگیر، نبود آزادی­های اقتصادی و بی­ثباتی دولت موجب می­شوند ریسک سیستماتیک افزایش و در نتیجه، سرمایه ­گذاری به شدت کاهش یابد.

1. تخصیص سرمایه

عبارت است از بخشی از سرمایه هر سرمایه­گذار که در دارایی­ های خاصی سرمایه ­گذاری می شود(وانگ و همکاران، 2011).

2-4-5-2- ویژگی­های بازار سرمایه

عمده این ویژگی­ها که بر تصمیم سهامداران تأثیر می­گذارد عبارت است از:

الف) بازده مورد انتظار

واضح است که قیمت سهام هر روز دارای نوسان است و این نوسانات مدام می‌تواند ریسک را تغییر دهد، به عبارتی اگر اطلاعات ما بر مبنای قیمت روزانه یک سهم باشد طبعاً تغییرات روزانه نیز بر این ریسک مؤثر خواهد بود، حال اگر اطلاعاتمان را بر مبنای بازده هفتگی یک سهم تنظیم کنیم، این بار نوسانات روزانه تأثیر کمتری بر ریسک مورد بررسی ما خواهد داشت و بالطبع هرچه این دامنه را بزرگتر نماییم، خواهیم توانست تا نوسانات کوچکتر را از معادلات حذف و ثبات بیشتری به روند تغییرات ببخشیم. اما باید توجه داشت که هرگز نمی‌توان دامنه این نوسانات را به صفر تقلیل داد، اما می‌توان هیجانات لحظه‌ای را از تصمیم‌گیری‌ها خارج ساخت. براساس تحقیقات انجام شده توسط متخصصین علوم آماری همیشه اطلاعات عددی دارای ارتباط منطقی با میانگین هستند، به نحوی که کلیه داده‌ها به سمت میانگین خود تمایل داشته و هر چه این اطلاعات بیشتر باشد، انتظارات در خصوص تمایل داده‌ها به سمت میانگین بیشتر خواهد گردید. در نتیجه می‌توان اظهار داشت که همیشه احتمال تحقق میانگین بازده گذشته بسیار بیشتر از هر بازده دیگر خواهد بود. به کارگیری بازده انتظاری از آن جهت دارای اهمیت است که ممکن است چند شرکت دارای میانگین بازده برابری در طی یک دوره زمانی باشند، در حالی که روند تغییرات بازده آنها کاملاً متفاوت باشد. بنابراین لازم است که تأثیرات متقابل بازار و سهم (ضریب بتا) نیز لحاظ گردد و در واقع اینجاست که نیاز به محاسبه بازده مورد انتظار احساس خواهد شد. بازده مورد انتظار از طریق رابطه ذیل محاسبه می‌شود:

که در آن :

r = بازده خواسته شده

K_m = بازده بازار

R_f = بازده بدون ریسک (بازده اوراق قرضه و سپرده نزد بانک‌های دولتی از نمونه‌های بارز آن هستند). بدین ترتیب خواهیم دید فرمول کلی بازده مورد انتظار به صورت زیر خواهد بود (تهرانی و خوشنود، 1384):

ب) اطلاعات عملکرد گذشته

تصمیم ­گیری سریع و صحیح مستلزم وجود اطلاعات کافی، منظم و شفاف است. هر چه اطلاعات دوره­ای شرکت، منظم­تر و شفاف­تر منتشر شوند، اثر آن در قیمت سریع­تر بوده، سهم مناسب­تری از نقد شوندگی خرید و فروش سهام را خواهد داشت و به تبع آن، ریسک سرمایه ­گذاری در سهام کاهش می­یابد. بالطبع قبل از هرگونه سرمایه ­گذاری لازم است شناختی کلی در مورد صنایع موجود برای فعالیت به دست آید؛ چرا که فعالیت، در صنعتی که مزیت نسبی دارد، یقیناً بازده­ای بالاتر از سایر صنایع خواهد داشت. پارامترهای تأثیرگذار بر انتخاب صنایع دارای مزیتی نسبی را می­توان به شرح ذیل طبقه بندی نمود:

1- نرخ بازده گذشته (بازده تاریخی)

بازده در مجموع منافعی است که شرکت، در مقاطع مشخص، عاید سهامدارن خود نموده است که از آن جمله می­توان به سود هر سهم، منافع ناشی از افزایش قیمت سهام که مساوی تفاوت ارزش روز نسبت به قیمت پایه­ای آن اشاره کرد. کاملاً روشن است که وجود یک روند قابل تشخیص و اعتماد در بازده­های تاریخی، تا حدود بسیاری می ­تواند در انتخاب سهام مناسب تأثیرگذار باشد.

2- درجه نقدشوندگی سهام در گذشته

درجه نقدشوندگی یک ورقه سهام به معنای امکان فروش سریع آن است. هر چه بتوان سهامی را سریع­تر و با هزینه کمتری فروخت، قابلیت نقدشوندگی آن بیشتر است. اوراق بهاداری که به طور روزانه و به دفعات متعدد معامله می­شوند، نسبت به اوراق بهاداری که با تعداد کم یا در دفعات کم معامله می­شوند،  قابلیت نقدشوندگی بیشتر و در نتیجه ریسک کمتری دارند. قابلیت نقدشوندگی یک ورقه سهام، تا حدود بسیاری به تعداد سهام در دست عموم آن بستگی دارد. هر چه تعداد سهامی که در دست عموم قرار دارد، بیشتر باشد، حجم معاملات و سرعت گردش معاملات افزایش یافته، بازار قیمت منصفانه­تری برای آن پیدا می­ کند. و هر چه تعداد سهام در دست عموم کمتر باشد، رکود بیشتری برای معاملات سهام حاکم شده، در صورت معامله، قیمت­ها شکلی یک طرفه (صعودی یا نزولی) خواهند داشت(گوپا و جیتندرانتان، 20112).

3- ثبات نسبی سودآوری سهام در گذشته

استناد به سود سالانه هر سهم، لزوماً مبنای صحیحی برای ارزیابی سهام نیست؛ زیرا ممکن است سود سال بعد، بسیار کمتر از آن باشد. معیار مهم دیگری که هنگام استفاده از نسبت بازده جاری سهام باید مدنظر داشت، ثبات سودآوری هر سهم است. همانطور که در بحث ریسک اشاره شد، هر چه میزان انحراف سودآوری سال­های گذشته و یا سودهای احتمالی دوره­ های آتی، نسبت به میانگین سود یا سود مورد انتظار بیشتر باشد، ریسک سهم، بالاتر و در مقابل، ارزش آن کمتر خواهد بود.

- Gupta & Jithendranathan

ساختار مالی شرکت

<a href="https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=43323″ title=”ساختار سرمایه“>ساختار سرمایه شرکت که ترکیب بدهی­ها و حقوق صاحبان سهام آن را تعیین می­ کند، آثار هزینه­ای و ریسکی بر عملکرد شرکت دارد؛ برای مثال هر چه میزان بدیهی در ترکیب تأمین مالی شرکت بیشتر باشد، خطر ناتوانی مالی شرکت بیشتر خواهد شد؛ ولی به دلیل تأثیر مالیاتی هزینه بهره بدهی، <a href="https://www.sid.ir/Fa/Journal/ViewPaper.aspx?ID=73033″ title=”سودآوری شرکت“>سودآوری شرکت بالاتر خواهد بود. روش های مختلف تأمین مالی برای شرکت­های مختلف، در موقعیت­های متفاوت،اثرات متفاوتی خواهد داشت (آقایی و مختاریان، 1383).

استندراد و همکاران در سال 2006 مهم­ترین عوامل روانی و غیرمالی تأثیرگذار بر تصمیمات سرمایه ­گذاران را بصورت زیر عنوان کرده ­اند:

د) عوامل سیاسی کشور

عوامل سیاسی اهمیت بسیار زیادی برای سرمایه ­گذاران دارد. این عامل بالاخص در کشورهای جهان سوم اهمیت تعیین­کننده ­ای نزد سرمایه ­گذاران دارد. چون در این کشورها سرعت تغییرات قانون و مقررات بسیار بالاست. در واقع می­توان گفت که ثبات سیاسی باعث تداوم سرمایه گذاری می­ شود. زمانی که اوضاع سیاسی اثرات منفی بر روی بازار بورس دارد، معمولاً بیشترین تأثیر را بر سهامی می­گذارد که ارزش ذاتی کمتری دارند، بنابراین چنانچه سرمایه ­گذاران دید درازمدتی در سرمایه ­گذاری­هایشان داشته باشند، موجب می­ شود که سهامی با ارزش ذاتی بالاتر را انتخاب کرده و افت و خیزهای مقطعی آن، نگرانی کمتری برای آنان به همراه داشته باشد. البته از سوی دیگر عدم ثبات سیاسی و وجود تغییرات زیاد، تصمیم ­گیری­های بلندمدت را برای سرمایه ­گذاران مشکل می­ کند. به عنوان مثال یکی از تأثیرات عوامل سیاسی بر بازار بورس این است که با مثبت شدن جریان مذاکرات هسته ای شاخص سهام در بورس اوراق بهادار تهران، افزایش می­یابد.

ه) شفاف سازی اطلاعات مالی

اطلاعات مالی صحیح و شفافی که از سوی شرکت­ها ارائه می­ شود برای سرمایه ­گذاران از اهمیت بالایی برخوردار است. برخی از شرکت­ها اطلاعات نادرستی در اختیار سرمایه­گذار قرارا داده و موجب گمراهی و انتخاب نادرست از طرف آنان می­شوند.  بطور کلی، می­توان گفت که سرمایه ­گذاران تمایل به خرید سهام شرکت­هایی دارند که اطلاعات مالی دقیق و صحیح­تری نسبت به سایرین اعلام کرده ­اند.

و) نوع صنعت

هر شرکتی در فضای صنعتی خاصی مشغول به کار است، با آنها رشد می­ کند، توسعه می­یابد و سرانجام افول خواهد کرد. بررسی نوع و وضعیت خاص هر صنعت و در نتیجه در تصمیم ­گیری          سرمایه ­گذاران جهت خرید یا فروش سهام مؤثر است. وجود بحران در یک صنعت در اثر عوامل مختلفی همچون واردات، کاهش تقاضا و غیره می ­تواند شرکت­های موفق را نیز تحت تأثیر قرار دهد. طبق نتایج تحقیقات، سرمایه ­گذاران صنعتی را ترجیح می­ دهند که در حال رشد بوده و علاوه بر آن نرخ سودآوری بیشتری نسبت به سایر صنایع داشته باشد(میدلتون و همکاران، 2007).

ز) حجم معامله یک سهم

هر چه حجم معامله سهام بیشتر باشد، قیمت­ها به صورت منصفانه و معقول­تر درآمده و در واقع            می­توان گفت بازار به کارایی بالاتر نزدیک­تر می شود و این امر کمک بهتری به تصمیم ­گیری سرمایه ­گذاران            می­ کند. بیشتر سرمایه ­گذاران تمایل به خرید سهامی دارند که <a href="https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=106714″ title=”حجم معاملات“>حجم معاملات آن در سطح بالا باشد.

ح) <a href="https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=216932″ title=”نوع مالکیت“>نوع مالکیت شرکت­ها

مالکیت شرکت­های پذیرفته در بورس به صورت شرکت­های خصوصی می­باشد.

ط) مدیریت شرکت

نقش مدیریت شرکت از عوامل مهمی است که در بسیاری از زمینه­ها تأثیرگذار است. سیاست تقسیم سود، کارایی شرکت، اطلاع­رسانی صحیح و به موقع و بسیاری از عوامل دیگر، همگی تحت­الشعاع مدیریت شرکت قرار می­گیرند. همچنین ثبات مدیریت نشان دهنده موفقیت شرکت­هاست اگر چه همه کارکنان در اداره شرکت نقش دارند، اما تصمیم گیرنده نهایی مدیران آن شرکت هستند.

ی) نرخ بهره و سود بانکی

تغییر در نرخ بهره، تغییر در بازدهی اوراق بهادار را به دنبال خواهد داشت. این تغییرات معمولاً در جهت عکس یکدیگر قرار دارند، به این معنی که در شرایط ثابت، بهای اوراق بهادار در خلاف جهت نرخ بهره حرکت می­ کند و هر چه نرخ بهره افزایش یابد موجب کاهش بهای اوراق بهادار می­گردد.

ک) نرخ تورم

نرخ بازده مورد انتظار سهامداران نیز متأثر از نرخ تورم است، هر چه نرخ تورم افزایش یابد، نرخ بازده مورد انتظار نیز افزایش خواهد یافت، زیرا با افزایش تورم و کاهش ارزش پول، سرمایه ­گذاران توقع بیشتری از سود سرمایه ­گذاری دارند.

ل) شایعات منتشر شده در بورس

م) توصیه کارگزاران

از جمله وظایف کارگزاران، ارائه خدمات و راهنمایی به سهامداران برای خرید و فروش سهام           می­باشد. یک کارگزار در حقیقت واسطه­ای است میان اوراق بهاداری که معامله می­شوند با بازارهایی که این اوراق بهادار در آن­ها خرید و فروش می­شوند. نتایج تحقیقات نشان داده است که سرمایه ­گذاران، برای سفارشات کارگذاران اهمیت زیادی قائل هستند. کارگزاران سهام نباید در رساندن توصیه­های درست و سودمند به مشتریان خود هیچ گونه شک و شبه­ای داشته باشند. به خصوص توصیه­ها در مورد ریسک­های مالی بسیار لازم است. توجه سرمایه ­گذاران به جراید مالی برای تصمیم ­گیری نیز در نوع خود جالب توجه است (ابراهیمی و سعیدی، 1389).

- Stendard

- Middleton et al

رفتارهای مبتنی بر تجربه و آزمون و خطا

رفتار و تصمیم ­گیری براساس تجارب مستندات گذشته است. این رفتار به چند دسته تقسیم می­شوند که عبارتند از:

1- دنباله­ روی

دنباله­روی در مفاهیم مالی رفتاری و بازارهای مالی به معنی تصمیم ­گیری همسان گروهی از افراد به صورت همزمان است. در این حالت، سرمایه ­گذاران سعی می­ کنند با پیروی از نظرات رهبران، تصمیم ­گیری کنند. ایجاد صف­های خرید و فروش و یا نظرات افرادی که مورد اعتماد سرمایه ­گذاران هستند، گواه این امر است. سرمایه ­گذاران در بازار سرمایه با دنبال کردن این صف­ها و پیروی کردن از رهبران عقیده در تصمیم ­گیری­های خود تغییرات و تعدیلاتی را ایجاد می­ کنند و با توجه به آنچه که می­شنوند در تصمیمات خود تجدید نظر می­ کنند. آنها سعی می­ کنند با هماهنگ کردن خود با گروه مرجع به خیال خویش، میزان باخت خود را به حداقل برسانند. اگرچه این عمل ممکن است الزاماً به تصمیم ­گیری بهینه منتهی نشود، اما اتفاقی است که در بازار سرمایه شاهد آن هستیم(لو، 2011).

2- اعتماد بیش از حد و عکس العمل بیش از اندازه و کمتر از اندازه

یکی از کلیدی­ترین عوامل رفتاری در درک ناآرامی­های بازارهای مالی اعتماد بیش از اندازه افراد به شایستگی­ها و قابلیت­های خود است. اعتماد بیش از حد و خوشبینی، افراد را وادار می­ کند که به دانش خودشان و اعتبار آن بیش از حد تکیه داشته و ریسک را کمتر از حد تخمین بزنند و این ممکن است گاهی باعث افزایش حجم معاملات و قیمت­ گذاری­های غیرواقعی شود. ایده دیگری که در بازارهای مالی شناخته شده است عکس­العمل بیش از اندازه است. افراد نسبت به رویدادهای غیرمنتظره بیش از حد احساساتی  می­شوند. تجربه دیگری نشان می­دهد که در افق­های زمانی یک تا دوازده ماهه سرمایه ­گذاران نسبت به اخبار عکس­العمل کمتر از حد نشان می­ دهند و در افق­های بالاتر از یک سال این عکس­العمل­ها بیشتر می­ شود.

3- یافتن نقطه اتکا

تصمیم­گیرندگان بخشی از اطلاعات را به عنوان مرجعی برای تصمیم ­گیری قرار می­ دهند و آخرین تجربیات خود را به عنوان نقطه اتکای تصمیم ­گیری در نظر می­گیرند.

4- کلیشه قرار دادن

این پدیده بدین گونه در بازارهای مالی ظاهر می­ شود که سرمایه ­گذاران فرض می­ کنند که اطلاعات و رویدادهای اخیر در آینده نیز ادامه می­یابد. بنابراین سرمایه ­گذاران به دنبال سهام به اصطلاح داغ می­روند و سهامی را که اخیراً وضعیت جالبی نداشته در پرتفوی قرار نمی­دهند(تورتلا و همکاران، 2005).

ن) تعداد سهام در دست عموم

قابلیت نقدینگی یک سهم، تا حدود زیادی به تعداد سهام در دست عموم بستگی دارد. هر چه تعداد سهامی که در دست مردم است بیشتر باشد، حجم و سرعت گردش معاملات افزایش یافته و بازار، قیمت منصفانه و معقول­تری برای آن پیدا می­ کند. برعکس هرچه تعداد سهام در دست مردم کمتر باشد، رکود بیشتری بر معاملات سهام حاکم شده و در صورت معامله، قیمت­ها شکل یک طرفه ( صعودی یا نزولی ) به خود می­گیرند.

ع) ترکیب سهام­داران

ترکیب سهام­داران، اعضای هیأت مدیره را تعیین می­ کنند که می ­تواند به نفع سهام­داران جزء یا کل باشد. در شرکت­هایی که اعضاء هیأت مدیره آن منتخب سهام­داران عمده می­باشند، ممکن است تصمیماتی اتخاذ شود که بیشتر در راستای اهداف سهام­داران عمده باشد و حداقل در کوتاه­مدت به نفع سهام­داران جزء نباشد. بدیهی است چنین تصمیماتی در بازارهای غیرکارا که تا حدودی تحت تأثیر جو بازار قرار می­گیرد، می ­تواند جهت تغییرات قیمت را یک طرفه کند.

ف) عمر شرکت و میزان استهلاک ماشین­آلات

هرچه شرکت­ها از ماشین­آلات جدید با تکنولوژی پیشرفته­تر استفاده کنند، در امر تولید موفق­تر هستند، در غیر این صورت ممکن است بدلیل خرابی دستگاه­ها، وقفه زمانی در تولید بوجود آید و شرکت نتواند به تعهدات خود عمل کند، که در سودآوری شرکت مؤثر خواهد بود.

ص) بازار سرمایه

این موضوع که بازار سرمایه به سمت کدام صنعت تمایل پیدا کرده است، از جمله عواملی است که تا حدودی تصمیم‌گیری در مورد آینده سهم را ساده‌تر می کند. علت اصلی نیز این موضوع است که حجم بالایی از بازار سرمایه ایران خواسته یا ناخواسته تحت تأثیر حرکت‌های فوری فعالان بازار خواهد بود که شرکت‌های سرمایه‌گذاری در رأس این هرم قرار دارند و با توجه به سرمایه فوق‌العاده بالای این گروه از شرکت‌ها، بازار می‌تواند به نحو جدی تحت تأثیر مدیریت این صنعت (واسطه‌گری مالی) قرار گیرد(او . ریلی، 2010).

- Tortella et al

- O’Reilly

عوامل تأثیرگذار بر انتخاب سهام سرمایه ­گذاران حقیقی در بورس اوراق بهادار تهران

(منبع: چن، 2011)

محققینی دیگر عوامل مؤثر بر خرید و فروش سهام عادی در بورس اوراق بهادار را به 4 دسته تقسیم کردند که عبارتند از:

1. عوامل اقتصادی
2. عوامل سیاسی
3. عوامل روانی بازار
4. عوامل مالی در سطح شرکت

این عوامل به همراه شاخص­ های هر کدام از آن­ها در جدول زیر ارائه شده است.

جدول (2-3) عوامل تأثیرگذار بر تصمیم سرمایه ­گذاران در بورس اوراق بهادار

(منبع: خادمی­گراشی و قاضی­­زاده، 1386)

بررسی صورت‌های مالی اساسی

صورت‌های مالی اساسی متشکل از ترازنامه، صورت حساب سود (زیان)، صورت گردش وجوه و یادداشت‌های ضمیمه می‌باشد که عموماً قبل از تصویب، توسط مجمع عمومی شرکت‌ها و مؤسسات حسابرسی در جهت انطباق با استانداردهای حسابرسی، اساسنامه و همچنین قانون تجارت مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. لازم به ذکر است که اظهار نظر حسابرس به عنوان یکی از ملحقات اساسی و با اهمیت صورت‌‌های مالی برای استفاده‌ کنندگان آن تلقی می‌گردد(السن، 2010).

الف) ترازنامه

ترازنامه در واقع منعکس‌کننده اقلام دائمی یک بنگاه اقتصادی، در پایان یک دوره زمانی است که این مقطع در واقع می‌تواند آخرین لحظه در یک دوره مالی باشد. در این بخش از آن رو به “لحظه” اشاره شد که یک بنگاه اقتصادی همانند یک موجود زنده هر لحظه دارای تغییر می‌باشد. لذا استانداردها بر این فرض استوار است که، ترازنامه وضعیت اقلام ماندگار یک شرکت را تنها در یک زمان مشخص به نمایش خواهد گذاشت. اما در خصوص اقلام با اهمیت ترازنامه، در کلی­ترین تقسیم‌بندی می­توان اقلام با اهمیت ترازنامه را به 3 گروه اساسی به شرح ذیل تقسیم نمود:

• دارایی­ ها: این دارایی­ ها شامل:
• دارایی‌های جاری: در بررسی ترازنامه به گروهی از دارایی‌ها برمی‌خوریم که دارای قدرت نقدشونگی بالایی هستند. این گروه از دارایی‌ها عموماً تحت سرفصل‌هایی چون وجه نقد، بانک، سرمایه‌گذاری‌های کوتاه­مدت، اسناد دریافتی، بدهکاران و موجودی‌ها دسته‌بندی می‌شوند که دارایی­ های جاری نامیده می­شوند
• دارایی‌های بلندمدت (ثابت): این گروه از دارایی‌ها کلیه اقلام سمت راست ترازنامه به غیر از دارایی‌های جاری را شامل می‌شود. این گروه از دارایی‌ها برخلاف دارایی‌های جاری فاقد قدرت نقدشوندگی بالا می‌باشند و شرکت تصمیمی بر نقد کردن آنان را در کوتاه مدت ندارد و یا این که انتظار این موضوع نمی‌رود.
• بدهی­ها
• بدهی‌های جاری: این گروه از بدهی‌ها اقلامی که دارای سررسیدی کمتر از یک دوره مالی می‌باشند قرار می‌گیرند که شباهت بسیاری با بخش دارایی‌های جاری، البته به صورتی متقارن دارند.
• بدهی‌های بلندمدت: کلیه بدهی‌های شرکت، که انتظار نمی‌رود تا در طول یک دوره مالی سررسید شوند در این طبقه قرار خواهند گرفت.
• حقوق صاحبان سهام: آن جزء از دارایی‌ها که توسط صاحبان شرکت تأمین شده‌اند، در قالب حقوق صاحبان سهام دسته‌بندی می‌گردند، که می‌توان اصلی‌ترین اجزای آن را سرمایه، سود (زیان) سنواتی، اندوخته قانونی و سایر اندوخته‌ها دسته‌بندی نمود.

ب) صورتحساب سود (زیان)

این صورت در واقع بیانگر نتیجه عملکرد یک واحد اقتصادی در طول یک دوره مالی است که از مابه‌التفاوت مجموعه عایدی‌های شرکت در یک دوره مالی، از هزینه‌های همان دوره مالی، سود (زیان) شرکت به نمایش گذاشته خواهد شد. اقلام بااهمیت صورتحساب سود (زیان) به شرح ذیل است(اهرندسن و کارچیو، 2012).

- Olsen