عوارض ناشی از اضافه وزن

مهار وزن و پیش گیری از چاقی ، اولین گام در کاستن از خطر گرفتاری در چنگال بیماری های مزمن غیر واگیر مانند دیابت نوع 2 ، فشار خون بالا ، بیماری های قلبی ـ عروقی و برخی از انواع سرطان ها مانند سرطان رحم در زنان و پروستات در مردان است . اضافه وزن همچنین می تواند آثار زیان آوری روی اسکلت و مفاصل به ویژه زانوها ، قوزک دست ها و پاها به جا بگذارد .به طور کلی این ناراحتی ها ، دردناک و همراه با تورم هستند ، حرکات بدنی را مشکل ساخته و زنجیر وار باعث اضافه وزن می گردند .

لازم به ذکر است ، اضافه وزن و خطرچاقی ، مشکلات دیگری را هم رقم می زند از قبیل :سیاتیک ، بدخوابی ، بیماری چربی خون ، گرفتگی کبد و بیماری های پوستی که توسط قارچ هایی که در لایه های پوست در جاهای مرطوب رشد می کنند ، به وجود می آید .
چاقی ، ما را در خطر گرفتار شدن به مسائل فراوانی در رابطه با تندرستی قرار می دهد . اگر چاق هستید ، به پزشک تان مراجعه کنید و ببینید چگونه می توانید به منظور حفاظت از سلامت تان ، وزن خود را پایین بیاورید . بیماران چاق مستعد ناتوانی‌های فیزیکی، روانی و اجتماعی هستند. این بیماری بجز مشکلات زیبایی با بیماری‌های مختلفی همچون دیابت (مرض قند)، فشارخون بالا، چربی خون، دردهای مفصلی، مشکلات تنفسی و ایست تنفسی در خواب، بیماری‌های تخریبی مفصلی، افزایش اوره خون و بیماری‌های ریوی و قلبی عروقی به همراه گزارش‌هایی از سرطان (رحم، PESTAN(به خاطر محدودیت سایت در درج بعضی کلمات ، این کلمه به صورت فینگیلیش درج شده ولی در فایل اصلی پایان نامه کلمه به صورت فارسی نوشته شده است)، روده بزرگ، کیسه صفرا، تخمدان، کولون و پروستات)، سنگ کیسه صفرا، پرمویی، نازایی، اختلال در قاعدگی، استرس و فراموشی همراه است؛ آمار نشان می‌دهد که حدود 10% هزینه بهداشت و درمان در بسیاری از کشورها به چاقی و بیماری‌های ناشی از آن اختصاص دارد. گزارش‌ها همچنین حاکی از این موضوع می‌باشند که در آمریکا 280000 نفر در سال به علت چاقی و بیماری‌های آن جان خود را از دست می‌دهند.نقش چاقی در بیماری‌های مختلفی که در محور توجه نظام سلامت در جهان است باعث شده است سازمان جهانی بهداشت، چاقی را یکی از ده عامل خطر مهم بیمار‌ی‌هایی بداند که موجب مرگ‌ومیر می‌شوند. مسئولان نظام سلامت در ایران بااهمیت اضافه‌وزن و چاقی مواجه شده و این موضوع به دغدغه‌ی آن‌ ها نیز تبدیل شده است. می‌دانیم که عوامل مختلفی در پدید آیی اضافه‌وزن نقش داشته و چاقی آثار مختلفی را برجا می‌گذارد.

تصادم در نتیجه تقصیر هر دو طرف

در این فرض تصادم در نتیجه تقصیر هر دو طرف واقع شده است: مانند این که وسیله ای از کوچه فرعی، بدون رعایت حق تقدم ، به خیابان اصلی برود و با وسیله ی دیگری که در آن خیابان به سرعت در حرکت است تصادم کنند. در این فرض بعضی گمان می کنند که باید راننده ای که خطای شدیدتر را مرتکب شده (رانندهای که از خیابان فرعی به اصلی آمده است) مسئول همه خسارات شمرد. ولی باید دانست که ماده 335 قانون مدنی این ترتیب را نپذیرفته و هر دو راننده را مسئول قرار داده است. حال در مورد اینکه مسئولیت را چگونه باید تقسیم کرد راه حلهای گوناگون ارائه شده که از آن جمله است:

الف: راننده هر دو وسیله خساراتی که به طرف دیگر وارد شده است، می پردازد. عیب مهم این راه حل تجزیه کردن مسئولیت مشترک راننده های خطا کار است:تمام خسارت را هر دو خطا به وجود آورده است نه یکی از آن ها، در حالی که این  راه حل یک حادثه را به دو حادثه تبدیل می کند.

ب: عده ای از استادان پیشنهاد کرده اند که هر راننده نیمی از خسارات طرف مقابل را بپردازد.

ج: مجموع خسارات به نسبت درجه ی تقصیر هر یک از دو طرف تقسیم می شود.

د: عادلانه تر اینست که دادگاه، نه تنها به بزرگی و کوچکی تقصیر؛ به تمام عوامل دیگری که در ایجاد خسارت و میزان آن موثر بوده است توجه کند و هر کدام از دو طرف را اندازه ی که ضرر زده است مسئول شناسد. به این ترتیب ، معیار تعیین مسئولیت درجه تأثیر در ایجاد حادثه ی زیانبار است و تقصیر به عنوان یکی از مهمترین عوامل این تأثیر مورد توجه قرار می گیرد. این راه حل، با روح ماده 14 قانون مسئولیت مدنی نیز، که «نحوه مداخله» در ایجاد خسارت را مبنای تقسیم مسئولیت قرار داده است، سازگاری بیشتر دارد.

«هرگاه در اثر برخورد دو سوار، وسیله نقلیه آن ها مانند اتومبیل خسارت ببیند در صورتی که تصادم و برخورد به هر دو نسبت داده شود و هر دو مقصر باشند یا هیچ کدام مقصر نباشند، هر کدام نصف خسارت وسیله نقلیه دیگری را ضامن خواهد بود، خواه آن دو وسیله از یک نوع باشند یا نباشند و اگر یکی از آن ها مقصر باشد فقط مقصر ضامن است.»

این راه حل ، از این جهت که ضمان دو طرف را به طور قاطع معین می کند و و چالش برانگیز نیست بر راه حل سوم و چهارم، برتری دارد. همچنین ، ازاین لحاظ که مسئولیت مشترک در دو طرف را تجزیه نمی کند، بر راه حل نخستین ترجیح پیدا می کند. در این فرض دیگر مسئولیت مدنی از فرض تقصیر خارج می شود و میزان آن به درجه تقصیر بستگی ندارد و در عین حال بیمه کردن ضمان هر یک نسبت به ضرر دیگری، تا حد زیادی تفاوت قیمت دو وسیله ی نقلیه را جبران می سازد و ماهیّت اشتراکی مسئولیت را حفظ میکند، زیرا راننده خطاکار هر دو وسیله نقلیه نیمی از خسارات خود و نیمی از ضرر طرف دیگر را میدهد.

رایج ترین علت های چاقی

افزایش سن: از علل افزایش چاقی افزایش سن است. با افزایش سن (حدوداً بعد از 40 سالگی) به دلیل کاهش متابولیسم بدن بعد از 40 سالگی متابولیسم (سوخت و ساز) بدن در نتیجه میزان کالری لازم روزانه کاهش پیدا می‌کند. بیشتر افراد می‌گویند میزان غذای دریافتی و همچنین میزان فعالیتشان نسبت به گذشته تغییری نکرده است. اما افزایش وزن بدن پیداکرده‌اند. بنابراین بعد از سن حول‌وحوش 40 سالگی جهت ثابت ماندن وزن و چاق نشدن باید میزان غذای مصرفی کاهش و یا میزان فعالیت بدنی افزایش پیدا کند.

» جنس: سرعت متابولیسم پایه در مردان بیش از زنان است. مردان توان عضلانی بیشتری دارند. بنابراین سرعت متابولیسم پایه (میزان سوخت و ساز) و در نتیجه میزان کالری لازم برای انجام فعالیت‌های پایه در مردان بیش از زنان است و بنابراین چاقی در زنان بیش از مردان است.

میزان فعالیت: فعالیت فیزیکی و ورزش نه تنها باعث کاهش اشتها در افراد چاق می‌شود بلکه توانایی بدن در سوخت و ساز و مصرف نمودن مواد خصوصاً چربی‌ها را افزایش می‌دهد. مهم‌ترین علت بروز چاقی در سال‌های اخیر کاهش فعالیت فیزیکی بوده است.

» اختلالات غذایی: خوردن زیاد از هر نوع ماده غذایی می‌تواند باعث چاقی گردد. در سال‌های اخیر در دسترس بودن غذاهای پرچرب و آماده به همراه کم شدن فعالیت فیزیکی باعث کاهش کالری مورد نیاز افراد شده و بزرگ‌ترین عامل رشد ناگهانی محسوب می‌شود. عادات بد غذایی در میان اختلالات مختلف تغذیه‌ای از اهمیت زیادی برخوردار است. به گونه‌ای که اگر شخص علاوه بر نیاز روزانه‌اش حتی یک نان سوخاری (که کالری بسیار کمی دارد) بخورد بعد از 20 سال 15 کیلوگرم اضافه‌وزن پیدا می‌کند.

داروها: داروهای زیر می‌تواند منجر به افزایش وزن شوند. کورتون و داروهای ضد بارداری می‌توانند مستقیماً باعث چاقی شود. داروهای ضد افسردگی و ضد اضطراب با ایجاد خواب‌آلودگی و بی‌تحرکی سبب کاهش مصرف انرژی و در نتیجه منجر به چاقی می‌گردند.

عوامل ژنتیکی: بسیاری از عوامل هورمونی و عصبی که روی تنظیم وزن طبیعی افراد اثر می‌گذارد به صورت ژنتیکی تعیین و تنظیم می‌شود. (مسیری که توسط آن میزان تغذیه و سیری تنظیم می‌گردد). اختلالات کوچک در این مسیرها مشخصاً باعث افزایش وزن می‌شود. تعداد و اندازه سلول‌های چربی ، توزیع ناحیه‌ای چربی و حتی سرعت متابولیسم پایه توسط ژن‌ها تعیین می‌گردد. نقش ژن‌ها در ایجاد چاقی 50 تا 70 در صد تخمین زده شده است.

در بیشتر موارد ، مردم به این علت ، اضافه وزن پیدا می کنند که کالری مصرفی شان ، بیش از آن است که بدن در فعالیت هایش می سوزاند . شکی نیست که زندگی بدون تحرک ، سهمی عمده در چاق شدن دارد اما کسانی هم هستند که با وجود داشتن زندگی فعال ، چاق می شوند زیرا روش تغذیه ای آنان درست نیست . به همین دلیل بر آن شدیم تا مهم ترین عادت های اشتباه غذایی که موجب اضافه وزن می گردند را بیان کنیم :

ـ خوردن بیش از حد غذا در هر نوبت یا در میان وعده ها

ـ عادت های اشتباهی مانند مصرف غذاهای پرکالری با ارزش غذایی کم مانند غذاهای پرچرب زیرا چربی ، دو برابر غذاهای دیگر کالری دارد . کره ، خامه ، مایونز ، روغن ، آجیل ، شکلات ، پنیر ، گوشت پرچرب و انواع سس ها ، همه و همه غذاهای پرکالری و پرچرب هستند . غذاهای پرچرب عیب دیگری هم دارند و آن ، مهار خوردن آنهاست زیرا مصرف شان راحت تر و خوشمزه تر است ، در نتیجه میل و اشتهای ما را بر می انگیزاند .
ـ عدم مصرف کافی میوه و سبزی زیرا این مواد ، فیبر و آب فراوان و چربی و کالری کمی دارند ، پرحجم اند و معده را پر می سازند .

توصیه های بهداشتی برای جلوگیری از چاقی

رعایت برنامه غذایی و تغذیه صحیح سبب می شود که ضمن تامین نیازهای اصلی مواد مغذی از زیاده روی در مصرف غذا خودداری کرده و سلامتی را تضمین کنند:

مصرف غذاهای چرب یعنی مصرف لبنیات پرچربی، روغن، کره، گوشت قرمز پرچربی، کله و پاچه، جگر، مغز، سس سالاد و موادی از این قبیل را به حداقل برسانید.

غذاها را بیشتر به صورت آب پز، بخارپز یا کباب شده تهیه کنید.

از مواد غذایی فیبردار مانند سبزیجات مختلف، میوه ها، نان سبوس دار، حبوبات و غلات بیشتر مصرف کنید.

بهتر است تخم مرغ بویژه زده آن را حداکثر هفته ای دو عدد مصرف کنید.

بهتر است برای پخت و پز از روغن مایع استفاده کنید.

مصرف غذاهای پرانرژی نشاسته دار و دارای قند زیاد مانند انواع ماکارونی، سیب زمینی، نان و برنج به ویژه مصرف قند و شکر، نوشابه های شیرین، شیرینی ها و شکلات را به حداقل برسانید.

از مصرف غذاهای آماده پرانرژی مانند چیپس، سوسیس، کالباس، و … تا حد امکان پرهیز کنید.

وعده های غذا خوردن را افزایش دهید اما میزان غذای مصرف شده در هر وعده را کم کنید. نوع غذا خیلی مهم تر از مقدار آن است. در ساعات منظم غذا بخورید.

ورزش

سمت دیگر ترازوی تعادل وزن، ورزش است. قرار دادن ورزش در برنامه زندگی روزمره همچون خواب و غذا امری ضروری است. بهترین، آسان ترین و مناسب ترین ورزش پیاده روی است که با سرعت متوسط انجام شود.

افراد بالای ۴۰ سال حتی اگر بیماری خاصی ندارند قبل از شروع ورزش یا افزایش فعالیت بدنی با پزشک مشورت کنند. ضمنا باید توجه داشت افراد مسن، بیماران قلبی، افراد مبتلا به بیماری های مفصلی و مبتلایان به آسم باید قبل از اقدام به ورزش مورد معاینه پزشک قرار گیرند.

اگر فقط فعالیت بدنی افزایش یابد در حد محدودی باعث کاهش وزن می شود، بنابراین باید حتما با مصرف کمتر مواد غذایی همراه باشد.

توصیه می شود حداقل هفته ای سه مرتبه و ترجیحا هر مرتبه به مدت نیم ساعت تمرینات ورزشی با شدت متوسط انجام دهید. می توانید این مدت را به مدت های کوتاه تر حداقل ۱۰ تا ۱۵ دقیقه ای تقسیم کنید و در روز ۲ یا ۳ بار ورزش کنید.

در کارهای روزمره، فعالیت خود را زیاد کنید. چاقی تنها یک مشکل زیبایی نیست و وزن اضافی می تواند سلامت فرد را به خطر اندازد. پس به محض این که به وزن مناسب رسیدید برای نگهداری آن باید به ورزش و خوردن غذای متعادل و مناسب ادامه دهید.

مبنای مسئولیت از منظر قانون موضوعه

2-6-1-مبنای مسئولیت در قانون مسئولیت مدنی

در تاریخ 7/2/1339 قانون مسئولیت مدنی به تصویب رسید. این قانون مبنای مسئولیت را تقصیر قرار داد. ماده 1 این قانون مقرر می دارد:

«هر کس بدون مجوز قانونی عمداً یا در نتیجه بی احتیاطی به جان یا سلامتی یا مال یا آزادی یا حیثیت یا شهرت تجاری یا به هر حق دیگری که به موجب قانون برای افراد ایجاد گردیده لطمه ای وارد نماید که موجب ضرر مادی یا معنوی دیگری شود مسئول جبران خسارت ناشی از عمل خود می باشد.»

این تحولی عمده در مسئولیت مدنی بود. وارد کرد خسارت در نتیجه عمد یا بی احتیاطی یعنی رفتار بر خلاف متعارف. در این صورت خسارتی که منتسب به شخصی بوده ولی او در ایجاد آن عامد نبوده و بی‌احتیاطی هم نکرده باشد از دایره تعریف قانونی خارج بوده و برای آن شخص مسئولیت به بار نمی‌آورد. در حالی که برابر قانون مدنی، اتلاف مال دیگری حتی اگر غیرعمد بوده و شخص هیچ گونه بی احتیاطی نکرده باشد، به شرط اینکه عرفاً به او انتساب پیدا کند، موحب مسئولیت است. با توجه به این تفاوت برخی عقیده دارند که مقررات اتلاف امروزه نسخ شده است.[1] زیرا اتلاف یا ناشی از عمد و بی احتیاطیاست و غیر آن نخواهد بود. آن بخش که حاوی عمد و بی احتیاطی یعنی تقصیر است، با ماده 1 قانون مسئولیت مدنی وجه مشترک دارد و قانون جدید جایگزین قانون سابق شده است و آن بخش که حاوی تقصیر نیست با توجه به اینکه قانون جدید مبنای مسئولیت را بر تقصیر قرار داده است، دیگر کاربردی ندارد.

گرچه پشتوانه قوی و دیرپای فقه مناقشه مذکور را به نفع ماندگاری مقررات اتلاف و تسبیب و عدم نسخ آنها پایان داد، اما در خصوص آسیب های ناشی از حوادث خودرو و تقصیر مبنای منحصر مسئولیت قرار گرفت. علت آن بود که رانندگی و نگهداری خودرو تابع یک سلسله مقررات دقیق بود. بخش عمده آن در آیین نامه راهنمایی و رانندگی آمده است. حوادث خودرو از سوی کارشناسان پلیس بر اساس این مقررات تجزیه و تحلیل و نتیجه گیری می شد. بر این اساس فقط اشخاصی مسئوول حادثه شناخته می‌شدند که دست کم یکی از آن مقررات را رعایت نکرده باشند و بر اثر آن حادثه به وجود آمده باشد و این مرادف با تقصیر بود. در مواقعی هم که دسترسی فوری به کارشناسان مذکور حاصل نمی شد از نظریه سه نفره راننده پایه یکم استفاده می شد. آنان هم بر مبنای اطلاعات خود از مقررات مزبور و نیز عرف رانندگی، یعنی رفتارهایی که در شرایط حادثه از یک راننده متعارف انتظار می رود اظهار نظر می‌کردند.

در ماده 12 قانون مسئولیت مدنی نوع دیگری از مسئولیت پیش بینی شده که ممکن است در برخی حوادث خودرو کاربرد داشته باشد. این ماده می گوید: