فاضلاب صنایع ابکاری و دیگر صنایع در صورتی که بدون تصفیه مناسب در محیط تخلیه
گردد ، سبب صدمات جدیدی به محیط زیست و سلامت انسان ها می گردد . بنابراین قبل
از تخلیه فاضلاب در محیط زیست بایستی کروم را از آن حذف نمود یکی از روش های
حذف کروم از فاضلاب صنعتی ترسیب الکتروشیمیایی می باشد . فرایند ترسیب الکترو
شیمیایی به عنوان یک جایگزین جهت حذف کروم شش ظرفیتی پیشنهاد شده است . هدف
اصلی از این تحقیق تصفیه فاضلاب های صنعتی بدون افزایش هر گونه مواد شیمیایی و با
استفاده از انرژی الکتریکی و براساس احیا کروم شش ظرفیتی به کروم سه ظرفیتی در حضور
آهن دو ظرفیتی که از الکترود های آهن در محلول به واسطه اتصال جریان مستقیم آزاد شده
صورت می گیر د .
این تحقیق که مطالعه ای تجربی است در آزمایشگاه گروه مهندسی بهداشت محیط دانشگاه

علوم پزشکی اصفهان به منظور ارزیابی عملکرد فرایند ترسیب الکتروشمیایی در حذف کروم
از پساب سنتزی با غلظت های 500،1000،1500 میلی گرم بر لیتر در PH های 2.5،3.5،4.5،5.5 و
همچنین در ولتاژهای 10 تا 50 انجام شده است د راین پژوهش به منظور دستیابی به شرایط
بهینه جهت حذف کروم ازقبیل PH ولتاژ و زمان ماند از یک طرح نمونه شامل مخزن شیشه ای
به حجم 1.142لیتر و تعداد چهار صفحه فلزی از جنس آهن به ابعاد 0.3*11*1 سانتی متر و با تامین
جریان مستقیم از یک ترانسفورماتور با قدرت 5 آمپر استفاده شد .

در حال حاضر روش های تصفیه چه در فاز گاز ، چه در فاز مایع و چه در فاز جامد شامل
سه دسته اصلی می شود که می تواند به صورت منفرد و یا ترکیبی مورد استفاده قرار
گیرند :

1. روش های شیمیایی

1. روش های فیزیکی

1. روش های بیولوژیکی

روش های شیمیایی در برخی موارد می توانند بسیار پر هزینه باشند و یا مواد جانبی

خطرناک تولید کنند و اگر با الاینده خطرناکی روبرو باشیم که غلظت کجاز آن در حد
PPM یا PPB باشد در این صورت وضعیت از این هم وخیم تر می شود زیرا علاوه بر
هزینه بسیار کندی سرعت واکنش ، لزوم ساخت رراکتورهای داراس ویژگی های خاص
و امکان باقی ماندن ماده شیمیایی مورد استفاه در فرایند که خود می تواند خطرناک
باشد نیز مزید برعلت می شود . هر چه اندازه ذرات الاینده کوچک تر می شود هزینه
لازم برای حذف فیزیکی ان نیز بیشتر می شود .
روش های فیزیکی اغلب قادر نیستند تا آلاینده هایی با اندازه های بسیار ریز را از
محیط خارج کنند روش های بیولوژیکی اگر چه روش هایی بسیار ارزان هستند و
به همین علت با اقبال بسیاری روبرو شده اند اما این روش ها قادر نیستند هر نوع
آلاینده ای را حذف کنند و یا با سرعت مطلوب و راندمان مورد نظر این کار را انجام
دهند علاوه بر اینها بازدهی این فرایند ها به شدت وابسته به شرایط محیطی و آب
و هوایی است و کنترل شرایط برای آنها گاهی بسیار مشکل می باشد .

سیالات فوق بحرانی (SCF) به طور فزاینده ای در حال جایگزین شدن با حلال های آلی
هستند و در عملیات خالص سازی صنعتی و کریستالیزاسیون به دلیل دارا بودن فشار های
قابل تنظیم مورد استفاده قرار می گیرد . فرایندهایی که برپایه سیالات فوق بحرانی است
به جلوگیری از کاربرد حلال های چون هگزان و کلراید متیلن و … کمک می کند . این فرایند
در صنایع پلیمری ، دارویی ، روان کننده های ویژه و مواد شیمیایی به طور تجاری در آمده
است . از جمله کاربرد های سیالات فوق بحرانی می توان از جداسازی بیولوژیکی استخراج
نفت ، آسفالت زدایی خام ، واکس زدایی ، فرآورش زغال سنگ ، استخراج انتخابی عطر و بو
، استخراج روغن ها و ناخالصی ها از محصولات کشاورزی و غذایی و… نام برد . یک سیال
فوق بحرانی به وسیله خواص حرارتی و فیزیکی که بین مایع و گاز خالص وجود دارد مشخص
می شود  دانسیته سیال یک تابع قوی از دماو فشار است . نفوذ پذیری این سیال بالاتر از مایعات

است و به راحتی داخل خلل و فرج و جامدات متخلخل نفوذ می کند .
د ردو دهه گذشته توجه ویژه ای به استخراج با سیال فوق بحرانی به عنوان یک جایگزین مناسب
برای روش های استخراج مرسوم شده است . نفوذپذیری بالا و وابستگی دما – فشار درزمره خواص
جالبی هستند که این گونه از سیالات را برای استخراج و باز یابی ترکیبات آلی مواد جامد معرفی
می نماید .

 
نظر به ویژگی های منحصر به فرد غشاهای تبادل یونی به ویژه در فرایند غشایی تولید کلرآلکالی
و نیز اهمیت فنی و اقتصادی این غشاها مطالعه اولیه ای در زمینه شناخت غشاهای تبادل یونی
انجام دادم .
در این تحقیق ضمن معرفی آیونومرها و غشاهای تبادل یونی به ویژه پرفلئورینه و تعیین خواص
و نقش آنها در صنعت کلرآلکالی ، انواع غشاهای تجاری موجود در بازار معرفی و مورد بررسی
قرارگرفته است .مدل های ساختمانی و مورفلولوژی غشاهای پرفلئورینه به همراه اصول و مکانیزم
انتقال یون از درون غشا ارائه گردیده است .
مدل های شبکه خوشه ای و سه فاز توانایی توضیح نسبی خواص و قابلیت انتخاب پلیمر را دارا
می باشند . خواص مهم غشاهای تبادل یونی پرفلئورینه همچون گنجایش آب،ظرفیت تبادل یونی

،راندمان جریان ، هدایت الکتریکی،خواص مکانیکی و غیره تعریف و مورد بررسی قرارگرفته است
،نیز روش های اندازه گیری این خواص ارائه گردیده است .
در این تحقیق ضمن ارائه تاریخچه ای از صنعت کلرآلکالی انواع سل های مورداستفاده توصیف شده
، در ادامه مزایا و معایب غشاهای تبادل یونی و به طور کلی انتظاراتی که از غشاهای کلرآلکالی داریم
بیان شده است .در ادامه نیم نگاهی نیز به غشاهای تبادل یونی در صنعت ، چگونگی مراقبت از الکترو
لایزرها و انواع تست های مربوط به غشا در قبل و بعد از را اندازی شده است . علل راه اندازی سل با
آب نمک قلیایی ، علل پاره شدن غشا و نشانه های آن و چگونگی تعمیر انها نیز ذکر شده است . در انتها
نیز نکاتی در مورد چگونگی نگهداری و مراقبت از غشا از زمان تولید تا هنگام نصب ذکر گردیده است .
به واسطه نقش کلیدی غشا د رفرایند کلر آلکالی تحقیق هر چه بیشتر در زمینه غشا و البته تلاش برای
ساخت غشا در کشور اهمیت زیادی می یابد زیرا صنعت کلر آلکالی غشایی در صنایع پتروشیمی در جهان
در حال گسترش بوده و در نتیجه احتمال تبدیل واحد های جیوه ی به غشایی در آینده زیاد است .

تولید الفین ها یکی از مهمترین فرایند های موجود در صنایع پتروشیمی می باشد
شکست حرارتی هیدروکربن ها سبک و برش های سنگین نفتی از فرایند های اساسی
تولیدی الفین ها می باشد و هم چنین این هیدروکربن ها به عنوان مواد اولیه برای صنایع
پایین دستی به شمار می روند .
گرمایش خوراک هیدروکربنی باعث شکستن زنجیر های طولانی هیدروکربنی شده و زنجیر
های کوتاهتر تولید می کند که این زنجیر ها در اثر واکنش ، مولکول های اشباع نشده تشکیل
می دهند .
از آنجایی که طراحی و شکل هندسی یک کوره شکست حرارتی تثبیت شده می باشد بنابراین
بازدهی اجزا مختلف در جریان خروجی از کوره وابسته به پارامتر های مختلف است به عنوان
نمونه :

• ترکیب هیدروکربن های خوراک

• میزان تبدیل یا شکست حرارتی

• گزینش پذیری شکت حرارتی که تابعی از فشار جزئی هیدروکربن و زمان اقامت متوسط می باشد .

متغیر های کنترل دیگری که روی شدت پیرولیز در کوره تاثیر دارند عبارتند از :

• شدت جریان خوراک و بخار در لوله

در این مجموعه تلاش شده است که در ابتدا عواملی را که در تولید آلفین ها نقش دارند شناسایی
کرده و در آن هایی که امکان تغییر وجود دارد تغییراتی اعمال کرده تا شرایط سیستم بهبود پیدا
کند از این دسته عوامل تشکیل کک در کویل کوره ها است که یک مسئله اجتناب ناپذیر است و
باعث کاهش تولید سالیانه می شود که بر اساس آزمایش های متعدد شرایطی ایجاد شد که آن
را به حداقل رساند همچنین از عوامل مهمی که روی تولید تاثیر دارد دمای محصول خروجی از
کوره است که با آزمایش های مختلف توانستیم دمای بهتری جهت پیش بینی میزان کک تشکیل
شده بر حسب زمان و میزان تولید در محصول ارزشمند اتیلن و پروپلین بر حسب دما را ارائه
دهیم .