دانشگاه آزاد اسلامی

واحد تهران جنوب

دانشكده تحصیلات تكمیلی

“M.Sc” سمینار برای دریافت درجه كارشناسی ارشد

مهندسی برق – قدرت

عنوان:

بررسی تاثیر اتوماسیون شبكه توزیع بر بهبود قابلیت اطمینان

برای رعایت حریم خصوصی اسامی استاد راهنما،استاد مشاور و نگارنده درج نمی شود

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :
(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)
چكیده:
در شرایطی كه شركتهای توزیع، به عنوان زیرمجموعه سیستم قدرت، در حال تجدید ساختار از مدل سنتی و یكپارچه عمودی هستند، طراحیها و نحوه بهره برداری شبكه سختتر خواهد شد. چرا كه بقاء شركت در فضای جدید رقابتی مستلزم اجرای توابع و طرح هایی است، كه پاسخگوی توام نیازهای فنی و اقتصادی باشد.
در چنین فضایی، تبادل اطلاعات بصورت برخط، كنترل از راه دور و مدیریت پر بازده سیستم برای شركتهای برق بسیار حیاتی و اجتناب ناپذیر شده است. با در نظر گرفتن ابعاد گسترده جغرافیایی شبكه، تحقق این امر تنها با بهره گیری از فن آوری اطلاعات، كامپیوترها و تكنولوژی مخابراتی پر سرعت امكانپذیر میشود. به این سیستم پایش (مانیتورینگ) و كنترل شبكه توزیع، اتوماسیون شبكه توزیع میگویند.
در این مطالعه اثر اتوماسیون توزیع بر بهبود قابلیت اطمینان شبكه توزیع مورد بررسی قرار میگیرد . در ابتدا مفاهیم و تاریخچه تكامل اتوماسیون بیان شده و با معرفی توابع مختلف اتوماسیون وارد موضوع می شویم (فصل اول و دوم). سپس، در فصل سوم، تكنولوژیهای مخابراتی متداول در بحث اتوماسیون توزیع با هم مقایسه شده و اثر آن بر قابلیت اطمینان شبكه مطالعه میشود. فصل چهارم تا ششم سطوح مختلف اتوماسیون شامل اتوماسیون در سطح پست تا مشتری را بررسی كرده و توابع هریک را معرفی میكند. فصل هفتم شامل ارزیابیهای امكانسنجی در مطالعات اتوماسیون توزیع است، و در نهایت تعامل انسان با اتوماسیون به عنوان زیرمجموعهای از شبكه های هوشمند آینده در فصل هشتم مورد بررسی قرار میگیرد.
فصل اول: كلیات

1- معرفی
شبكه توزیع انرژی الكتریكی بعنوان آخرین و گسترده ترین بخش شبكه قدرت، اهمیت و جایگاه ویژه ای در برق رسانی به مشتركین دارد. امروزه در شركتهای برق سراسر دنیا، بهره گیری از سیستمهای مانیتورینگ كامپیوتری شبكه به منظور كنترل و مدیریت صحیح و پربازده، به سرعت رو به افزایش است. به این دلیل، تحقیقات و طراحیهای وسیع با محوریت اتوماسیون شبكه توزیع و با بهره گیری از آخرین پیشرفتها در فضای فن آوری اطلاعات (IT) و سیستمهای مخابرات داده، در حال مطالعه و اجراست.
شركتهای برق در سراسر جهان به مشكلات ناشی از سیستمهای قدرت یكپارچه سنتی پی برده و لذا به سمت مدل خصوصی سازی شامل شركتهای تولید (GENCO)، شركتهای انتقال (TRANSCO)، شركتهای توزیع (DISCO) و شركتهای خدمات انرژی (ESCO)، پیش میروند. در آینده، بسیاری از شركتهای توزیع، قراردادهای شخص ثالث تنظیم میكنند تا به این ترتیب توان را بصورت كلان از شركتهای تولید و شركتهای انتقال به دستگاه های اندازه گیری (ESCOها) منتقل كنند. از طرف دیگر چرخه های خرده فروشی هم با اتصال ژنراتورهای كوچك به شبكه توزیع، انرژی الكتریكی را بصورت مستقیم به مشترك می فروشند. در این شرایط علاوه بر سخت و پیچیده شدن طراحی ها و نحوه بهره برداری شبكه، شركتهای توزیع برای بقا در فضای جدید رقابتی، ناگزیر به اجرای توابع و طرحهایی میشوند، كه پاسخگوی توام نیازهای فنی و اقتصادی باشد.
در چنین فضایی، تبادل اطلاعات بصورت برخط، كنترل از راه دور و مدیریت پر بازده سیستم برای شركتهای برق بسیار حیاتی و اجتناب ناپذیر شده است. با در نظر گرفتن ابعاد گسترده جغرافیایی شبكه، تحقق این امر تنها با بهره گیری از فن آوری اطلاعات، كامپیوترها و تكنولوژی مخابراتی پر سرعت امكانپذیر میشود. به این سیستم پایش (مانیتورینگ) و كنترل شبكه توزیع، اتوماسیون شبكه توزیع میگویند. مطابق تعریف موسسه مهندسی برق و الكترونیک (IEEE)، اتوماسیون توزیع سیستمی است كه امكان پایش، هماهنگی و بهره برداری اجزاء شبكه را بصورت بلادرنگ و از راه دور فراهم میكند.
1-1- تاریخچه و دورنمای اتوماسیون
مفهوم اتوماسیون توزیع به دهه 1970 بر میگردد. در آن زمان، انگیزه اصلی تحقق چنین سیستمی، استفاده از كامپیوترهای تكامل یافته و فن آوری مخابراتی برای بهبود بهره برداری از شبكه توزیع بود. از آن به بعد، اتوماسیون با افزایش مانیتورینگ، كنترل و مخابرات در شبكه توزیع رشد كرد. همچنین تكامل سیستم اسكادا، بعد از پایش شبكه تولید و انتقال در سیستم توزیع، به توسعه فرایند اتوماسیون توزیع كمك كرد.
در دهه 1970 چندین پروژه پایلوت كوچك توسط تعداد محدودی از شركتهای برق، برای آزمایش مفهوم اتوماسیون توزیع انجام شد و در دهه 1980 این پروژه ها بیشتر توسعه یافتند. با پیشرفت تكنولوژی در دهه 1990، چندین پروژه كلان اتوماسیون و تعداد زیادی پروژه های كوچك توسط شركتهای مختلف تحقق یافتند.
عدم قطعیت در كسب و كار به سبب تجدید ساختار و مقررات زدایی در صنعت برق، موجب كندی تحقق اتوماسیون در مقیاس وسیع شد. به همین علت فلسفه كلی اتوماسیون زیر سوال رفت. در واقع زمان آن رسیده است كه به جای اجرای پروژه های كلان، انتخاب پروژه ها و توابع اتوماسیون توزیع مبتنی بر نیاز شبك

ه بنا شود. بعلاوه با تحقق اتوماسیون مبتنی بر نیاز، مدیریت شبكه هم سادهتر خواهد شد. پس از اجرای كامل تجدید ساختار و مقررات زدایی، فعالیتهای در بر گیرنده اتوماسیون توزیع به سرعت افزایش خواهد یافت چرا كه بستری برای تحقق كنترل انعطاف پذیر شبكه، افزایش قابلیت اطمینان و بهبود كیفیت توان
فراهم خواهد شد. علاوه بر این، تحقق اتوماسیون در شبكه توزیع منافع ناملموس، نظیر افزایش عمر مفید تجهیزات را هم بدنبال دارد، كه این موارد در فصلهای بعدی به تفصیل مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

كنترل كننده PID رایج ترین كنترل كننده در فرایند های صنعتی می باشد. این كنترل كننده به دلیل مقاوم بودن در محدوده وسیعی از شرایط كاری و كارایی نسبتا بالا ، نسبت به سایر كنترل كننده ها، بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد. دلیل دیگر این مساله، سادگی عملكرد و قابل فهم بودن آن می باشد. مشكل اصلی این گونه كنترل كننده ها، چگونگی یافتن مقدار بهینه ای برای بهره های تناسبی، انتگرالی و مشتقی است به گونه ای كه پاسخ حلقه بسته سیستم، مشخصه های مناسبی داشته باشد.
اغلب فرایندهای صنعتی، سیستم چند متغیره می باشند. در این سیستم ها ورودی های مختلف بر روی خروجی های مختلف تاثیر می گذارند. بیشتر تحقیقات به موضوع تنظیم پارامترهای كنترل كننده PID، در سیستمهای یک ورودی – یک خروجی می پردازند و در زمینه سیستم های چند متغیره كارهای كمتری انجام شده است. در سیستم های چند متغیره تداخل بین كانال های مختلف، مشكلاتی را برای عمل كنترل ایجاد می كند. به علاوه اگر چه روش های مختلفی برای تنظیم كنترل كننده های PID ارائه شده است، اما در بیشتر آنها فرضیاتی مانند خطی بودن فرایند، در نظر گرفته می شود. اگر فرآ یند خطی بوده و مدل ریاضی ساده ای برای آن وجود داشته باشد، شاید بتوان روشی تحلیلی برای تنظیم كنترل كننده یافت، اما در دنیای واقعی، فرایندها غیرخطی و بسیار پیچیده می باشند و مدل های بدست آمده از آنها برای استفاده در روش های تحلیلی مناسب نیستند. از این رو طراحی كنترل كننده PID برای سیستم های چند متغیره غیرخطی، میتواند فواید زیادی در مسائل تئوری و كاربردهای صنعتی داشته باشد.
روشی كه در این پایان نامه برای طراحی كنترل كننده PID به كار میگیریم، استفاده از سیستم های خبره مبتنی بر قوانین خواهد بود. اینگونه روشها یک مدل واضح از سیستم را، مورد استفاده قرار نمی دهند و به جای آن تنظیم پارامترها بر اساس ایده تنظیم دستی یک مهندس با تجربه انجام می شود. در روشی كه به كار خواهیم برد، ابتدا پاسخ سیستم حلقه بسته با كنترل كننده PID، را به ازای یک دسته پارامتر اولیه می یابیم. سپس با توجه به شكل بدست آمده، آن را در یكی از چند الگوی تعریف شده برای پاسخ، دسته بندی می كنیم و مشخصه هایی از پاسخ مانند زمان صعود، مقدار فراجهش و… را تعیین می كنیم. حال اگر پاسخ بدست آمده ملزومات طراحی را برآورده نكند، با به كار بردن یكی از قوانین موجود در پایگاه قوانین، مقدار پارامترهای كنترل كننده را تغییر داده و دوباره پاسخ سیستم حلقه بسته را بدست می آوریم. اگر به پاسخ مورد نظر دست نیافته باشیم، مراحل فوق را تا زمانی تكرار خواهیم كرد كه به پاسخ قابل قبول برسیم. انتخاب اینكه در هر مرحله چه قانونی را به كار ببریم با توجه به نوع پاسخ جاری و مقدار مشخصه های آن، تعیین میگردد.

در دنیای امروز با گسترش روزافزون دنیای دیجیتال باید به دنبال پلی برای ایجاد ارتباط بین دنیای آنالوگ و دیجیتال باشیم. این پل از طریق مبدل های آنالوگ به دیجیتال ساخته می شود. تکنیک های بسیاری برای طراحی مبدل های آنالوگ به دیجیتال وجود دارند که هرکدام از این تکنیک ها دارای امتیازات و محدودیت هایی هستند. در اینجا به معرفی برخی از این تکنیک ها در طراحی مدارات مبدل آنالوگ به دیجیتال پرداخته شده است.
هرکدام از این تکنیک ها ملزومات مداری مربوط به خود را دارد. در بعضی از این تکنیک ها دقت بیشتر مورد نظر بوده و در بعضی دیگر سرعت و در بعضی مواقع هزینه و قیمت بیشترین نقش را دارد. ذکر این نکته ضروری است که قبل از طراحی یک مبدل آنالوگ به دیجیتال باید دانشی کلی در باب انواع تکنیک های موجود داشت، تا با توجه به مزایا و محدودیت های این تکنیک ها و همین طور خصوصیات مبدل آنالوگ به دیجیتال، روشی برگزیده شود که بالاترین بازدهی را داشته باشد. همچنین برای رسیدن به بالاترین کارایی می توان از ترکیب این روش ها نیز استفاده کرد.
فصل اول: معرفی مبدل های آنالوگ به دیجیتال
مبدل های آنالوگ به دیجیتال (ADC) و دیجیتال به آنالوگ (DAC) به منظور ایجاد ارتباط بین سیگنال های آنالوگ و پردازنده های سیگنال (DSP) نیاز هستند، این امر موجب می شود تا بتوان از امتیازات پردازش سیگنال دیجیتال استفاده کرد، زیرا که اکثر سیگنال های مورد استفاده آنالوگ هستند.
1-1) موارد استفاده از ADC های سرعت بالا
1-1-1) ویدئوهای دیجیتال و صفحه های نمایش LCD
عملکرد سیستم های مخابراتی و سرگرمی تا حد زیادی بر پایه پردازش سیگنال ها دیجیتال DSP بنا شده، این در حالی است که سیگنال های فیزیکی که لازم است در ورودی ها و خروجی های این سیستم ها مورد استفاده قرار بگیرند به صورت زمان پیوسته و آنالوگ هستند. از این رو لزوم استفاده از ADC در ورودی ها و همینطور DAC ها در خروجی این سیستم ها احساس می شود.
مدارات ADC در مقایسه با DAC برای رسیدن به سرعت و دقت بالاتر، معمولا توان بالاتر و مدارات پیچیده تر طلب می کند. از این رو ADC ها متناوبا موجب محدودیت در سیستم های پردازش سیگنال می شوند. از آنجایی که محدودیت تبدیل آنالوگ به دیجیتال موجب پایین آمدن کارایی کل سیستم می شود، الگوریتم ها و مدارهایی به صورت متناوب ارائه می شوند و یک زمینه تحقیقاتی بسیار مهم برای آینده قابل پیش بینی، ایجاد شده است.
سیستم های تلویزیون دیجیتال با تکیه بر استاندارد انتقال دیجیتال از یک الگوریتم قدرتمند فشرده سازی تصویر استفاده می کنند تا نرخ انتقال اطلاعات را کاهش دهند. مانند آنچه در شکل 1-1 آمده است، نیاز به یک مبدل آنالوگ به دیجیتال است تا سیگنال آنالوگی که از دوربین می آید را تبدیل کند. پس از پردازش دیجیتال و مدولاسیون، سیگنال به خروجی می رود تا ارسال شود. گیرنده سیگنال ورودی را دمدوله می کند و آن را دوباره به سیگنال آنالوگ تبدیل می کند تا آماده نمایش شود. یک قدرت تفکیک به منظور استفاد

ه در تلویزیون های استاندارد لازم است، که این قدرت تفکیک برای تلویزیون های خاص مانند (HDTV) باید بالاتر و حداقل 10 باشد.
دیگر کاربرد مهم مبدل های آنالوگ به دیجیتال سرعت بالا، در سیستم های نمایشی LCD است. توجه اخیر در نمایش دهنده ها به LCD (کریستال مایع) ها است که جایگزین نمایش دهنده های CRT است. برخلافCRT ها، نمایش دهنده های LCD احتیاج به سیگنال های دیجیتال برای راه اندازی دارند. این در حالی است که برخی منابع ویدئو آنالوگ هستند. از این رو نیاز به یک مبدل آنالوگ به دیجیتال است تا سیگنال آنالوگ ویدئو را به پیکسل های دیجیتال تبدیل کند (شکل 1-2). با توجه به قدرت تفکیک و نرخ بازیابی سرعت تبدیل از ده ها MSPS تا چند صد MSPS تغییر می کند.
2-1-1) تجهیزات اندازه گیری دیجیتال
اسیلوسکوپ های نمونه بردار دیجیتال (DSO)، زمینه دیگری هستند که از مبدل های آنالوگ به دیجیتال سرعت بالا استفاده می شود. یک DSO شامل مدار حالت دهنده سیگنال، یک مبدل آنالوگ به دیجیتال با سرعت بالا، یک حافظه بافر و یک نمایش دهنده است. (شکل 1-3) بسیاری از DSO ها از یک مدار نمونه بردار سرعت بالا با دریچه زمانی کوچک استفاده می کنند تا بتوانند از ورودی های با پهنای باند بالا (در محدود GHz) نمونه برداری کنند. نرخ نمونه برداری ساعت این مدارات، نسبتا پایین و در حدود چندین MSPS است. این تکنیک فقط برای سیگنال های ورودی متناوب با پهنای باند باریک مناسب است. زمانی که لازم است سیگنال های طیف گسترده دیجیتال شوند، مبدل های آنالوگ به دیجیتال با نرخ ساعت بسیار بالا مورد نیاز است. سیگنال های نامتناوب و یا طیف گسترده با توجه به قانون نایکوئیست دیجیتال می شوند. که بیان کننده این است که نرخ نمونه برداری باید از دو برابر پهنای باند سیگنال ورودی بزرگتر باشد.
DSO های دیجیتال به یک تبدیل 8 بیتی نیاز دارند، زیرا که صفحه نمایش به این قدرت تفکیک محدود می شود. به هرحال، به عنوان تأکید بیشتر باید به این نکته اشاره کرد که با توجه به حافظه دیجیتال و آنالیز شکل موج نگه داشته شده، محدودیت قابلی

ت تفکیک نمایش دهنده بیشتر تعریف نمی شود. بنابراین DSO های جدیدتر از مبدل آنالوگ به دیجیتال 10 تا 12 بیتی استفاده می کنند و بیشتر به عنوان ثبت کننده شکل موج دیجیتال محسوب می شوند تا اسیلوسکوپ.

تا قبل از دو دهه اخیر صنعت برق زیر نظر دولت بود و مصرف کننده نیاز خود را از طریق یک سلسله شرکت های دولتی تامین می کرد که باهم به طور زنجیری ارتباط داشتند. در این ساختار شبکه انتقال برق تولیدی را گرفته و به شرکت های توزیع در سراسر کشور که عموما شامل شرکت های برق منطقه ای می شود، انتقال می داد. شرکت های توزیع، انرژی را به مصرف کننده می فروختند. مبلغ دریافتی از مصرف کنندگان جزء درامدهای دولت محسوب شده و درامدهای شرکت های زنجیری گفته شده از حقوق دولتی تامین می شد اما به تدریج نظر تجدید ساختار بیان شد. در این روش شرکت های دست اندرکار در صنعت برق به چهار بخش مجزا تجزیه می شوند که چند تا یا همگی آنها غیردولتی خواهند بود. این امر موجب بروز مزایایی نسبت به ساختار قدیمی می شود، از جمله اینکه غیر دولتی شدن این شرکت ها باعث ایجاد رقابت در هریک از بخش ها می شود. و رقابت سالم باعث افزایش تلاش برای کاهش هزینه ها، بالا بردن سود، کاهش تلفات و مدرن شدن روش های صنعتی در هر شرکت می شود. به خاطر مزایای پیش بینی شده لزوم تحقیقات سرمایه گذاری در این زمینه آشکارتر شد.
سیاست گزاران و محققان بیان داشته اند که برای به وجود آوردن یک ساختار برق جدید باید مراحل زیر را پیمود:
1- جداسازی
2- تنظیم مقررات
3- رقابت سازی
4- خصوصی سازی
ساختار سنتی:
نظارت و تنظیم قوانین به این معنی است که دولت قوانین و مقرراتی را برای محدود کردن فعالیت و اینکه یک شرکت چگونه عمل می کند تنظیم می کند. این قوانین و مقررات الزاماتی را برای این شرکت به وجود می آورند که عبارتند از:
1- هنجارها و ناهنجارهای مطرح شده در یک شرکت بیان گردد.
2- در قبال چه فعالیت هایی باید قدرت پاسخگویی داشته باشد.

از شاخص های ساختار سنتی صنعت برق می توان به موارد زیر اشاره کرد:
انحصاری: دولت حق فروش برق در یک منطقه را تنها به یک شرکت خاص می دهد.
تعهد تغذیه: شرکت متعهد می شود که تغذیه مناسب برای تمامی مصرف کنندگان خود را تامین کند.
نرخ های تنظیم شده: هر شرکت قیمت های خود را با توجه به قوانین کلی دولتی تنظیم می کند.
بهره برداری با حداقل هزینه: بر پایه صورتحساب مصرف کنندگان، فعالیت های درآمدزای شرکت باید در راستای حداقل شدن درآمد آن شرکت شود.
تضمین نرخ بازگشت: تعهد به بازگشت سرمایه در یک شرکت در صورت رعایت کردن قوانین وضع شده می باشد.
نظارت ناظر: شرکت باید عملکرد مالی خود را با قوانین و مقررات تنظیم شده توسط ناظر دولتی تطبیق دهد.
با ویژگی های مذکور شرکت هایی مشغول به کار بودند که به طور پیوسته کارهای تولید، انتقال، توزیع و فروش برق را انجام می دهند. به طور کلی از عوامل محرک جهانی برای ایجاد روند تجدیدساختار می توان به موارد زیر اشاره کرد:
1- پیشرفت در فناوری تولید و افزایش بازده
2- جایگزینی صنعتی انحصاری با رقابت در تولید
3- انتقال مالکیت عمومی به خصوصی
تعریف تجدیدساختار:
دگرگونی و تغییر قوانین قدیمی و تجدید بنای ساختار سنتی به ساختار نو و تحول یافته را گویند که در مفهوم کلی بیانگر تبدیل یک صنعت انحصاری یا دولتی به حالت رقابتی یا خصوصی است.

محیط انتشاری که سیگنال از فرستنده تا گیرنده از آن می گذرد، کانال نامیده می شود. هرچه این محیط دقیق تر شناخته شود، بهتر می توان سیستم را طراحی کرد و در نتیجه به عملکرد مناسبتری رسید.
محیط انتشار سیستم های UWB معمولا محیط داخل ساختمان و شلوغ است و در نتیجه سیگنال ارسالی در این کانال مانند سایر کانال های بی سیم از مسیرهای مختلفی به گیرنده می رسد که بر این اساس با پدیده چند مسیری روبرو می شود. اگر یک تک پالس به کانال دارای فیدینگ وارد شود، قطاری از پالس از آن خارج خواهد شد که هرکدام یک مولفه چند مسیری است. اگر تأخیر زمانی بین مولفه ها از عکس پهنای باند کانال بزرگتر باشد، مولفه ها قابل تفکیک اند. پهنای باند وسیع سیستم های UWB به گیرنده این امکان را می دهد که مولفه های مختلف را از هم تفکیک کند.
یکی از پارامترهای مهم کانال دارای فیدینگ، مجموع تأخیر انتشار آن است که تعریف آن اختلاف بین اولین و آخرین پالس دریافتی از کانال در اثر تحریک تک پالس است. پاسخ ضربه کانال به طور تصادفی با زمان تغییر می کند. بنابراین تأخیر کانال هم متغیری تصادفی است. یکی دیگر از پارامترهای توصیف کانال پروفایل توان تأخیر است. از روی این پروفایل پارامترهای کلیدی: تأخیر اضافی میانگین و گستره تأخیر موثر و “NP10dB” به دست می آید. مدل های مختلفی برای توصیف کانال سیستم های فوق باند وسیع پیشنهاد شده است که کمیته “IEEE 802.15.3a” پس از بررسی آنها و مقایسه با اندازه گیری های انجام شده در مولد این کانال، مدلی که اولین بار توسط “Saleh-Valenzuela” معرفی شده را پذیرفته است. مدل ارائه شده در این تحقیق مانند اکثر کارهای انجام شده در مقالات براساس همان تعریف مدل S-V از کانال سیستم های فوق باند وسیع با پاره ای از تغییرات است. در این تحقیق با تمرکز برای حالت LOS و در داخل ساختمان به دنبال آن هستیم تا هم دقت را بهبود بخشیم و هم برخی نقص های مدل S-V را کم اثر کنیم.
در فصل اول در مورد کانال سیستم های فوق باند وسیع و چند نمونه از کارهایی که در این مورد انجام شده است بحث می شود بعد از آن تعریف و ضرورت پروژه توضیح داده خواهد شد. در بخش اول از فصل دوم در مورد تئوری سیستم های فوق باند وسیع، شامل سیگنال دهی، طراحی موج با طیف خاص، روش های مدولاسیون بحث می شود و نیز اشاره ای به فرستنده، گیرنده، روش های دستیابی چندگانه و تداخل در این سیستم ها می شود. بخش دوم از این فصل به کانال سیستم های فوق باند وسیع اختصاص دارد. فصل سوم درباره شرایط اندازه گیری، شرح و شبیه سازی الگوریتم کلین برای استخراج پاسخ کانال از مقادیر اندازه گیری شده و تحقق مدل S-V است. در چهارمین فصل از مدل دو دسته ای و اصلاح آن و شبیه سازی های مربوط به آنها و مقایسه آنها با مدل S-V سخن می گوییم. سرانجام در آخرین فصل به نتیجه گیری و ارائه پیشنهادات می پردازیم. خاطرنشان می شود که تمام شبیه سازی ها در محیط “MATLAB” انجام شده است.